BPA (Δισφαινόλη Α) στις πλαστικές συσκευασίες.

Η BPA (Δισφαινόλη Α) είναι μία οργανική χημική ένωση, η οποία κυρίως χρησιμοποιείται ως πρόσθετο με άλλα χημικά για την παρασκευή πολυκαρβονικών πλαστικών (PC). Τα πλαστικά αυτά μπορούν να αναγνωριστούν από το σύμβολο PC. Πλαστικά που περιέχουν BPA παρουσιάζουν εξαιρετική ανθεκτικότητα στη θερμότητα είναι άκαμπτα, ελαφριά και διάφανα. Η ΒΡΑ χρησιμοποιείται σε διάφορες συσκευασίες τροφίμων και αναψυκτικών, σε πλαστικά μπουκάλια, ως επίστρωση σε ορισμένες μεταλλικές κονσέρβες τροφίμων και αναψυκτικών, σε οικιακά ηλεκτρικά σκεύη και σε παιδικά παιχνίδια. Πηγή: ΕΦΕΤ

Μέχρι σήμερα, επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι κάτω από ειδικές συνθήκες π.χ.:
•    υψηλή θερμοκρασία,
•    εκτεταμένος χρόνος αποθήκευσης τροφίμου,
•    επανειλημμένη χρήση-καταπόνηση,

η ΒΡΑ μπορεί να εισχωρήσει στο τρόφιμο και εν συνεχεία στον ανθρώπινο οργανισμό επιφέροντας ενδοκρινολογικές διαταραχές:
•    Μιμείται επακριβώς την δράση ορμονών του οργανισμού μας.
•    Δρα ως ορμονικός διαταράκτης οδηγώντας σε σοβαρά προβλήματα υγείας
•    Προκαλεί και πιθανώς ευθύνεται για κρούσματα διαβήτη & παχυσαρκίας.
•    Μελέτη Ισπανών, Σουηδών και Αμερικανών (3) διαπίστωσε ότι ακόμη και σε πολύ μικρές δόσεις, διπλασιάζει την έκκριση ινσουλίνης οδηγώντας σε παχυσαρκία και διαβήτη.

Νομοθεσία και όρια ασφαλείας στην Ευρώπη και την Αμερική

•    Την 1η Μαίου 2011 απαγορεύθηκε η χρήση της δισφαινόλης Α σε πλαστικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. (καταργήθηκε η οδηγία 2002/72/ΕΚ η οποία το επέτρεπε).
•    Ανεκτό όριο μεταφοράς δισφαινόλης στα τρόφιμα ορίστηκαν τα 0.6mg BPA /kg τροφίμου.
•    Ανεκτή ημερήσια πρόσληψη για τον άνθρωπο ορίστηκαν τα 0.05 mg BPA /kg σωματικού βάρους ανά ημέρα (ΕFSA - European Food Safety Authority Ευρωπαϊκή - Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων )
•    Τεκμηριωμένα η BPA σε υψηλές δόσεις προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις.
•    Για χαμηλές δόσεις δεν υπάρχει ακόμη ασφαλές συμπέρασμα και υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των επιστημόνων.
Αν και υπάρχει γενική συμφωνία σχετικά με την ικανότητα της BPA να προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις σε αυτά τα ζώα όταν χορηγείται σε υψηλές δόσεις, η ικανότητά της να επιφέρει παρενέργειες και σε χαμηλές δόσεις αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας. Η διαφωνία αυτή κυρίως επικεντρώνεται:
(α) σε ενδεχόμενες δυσμενείς επιδράσεις κατά την αναπαραγωγή και την ανάπτυξη σε χαμηλές δόσεις χορήγησης ουσίας BPA, και
(β) για το αν ή όχι η BPA είναι ικανή να διαταράσσει το ενδοκρινές σύστημα σε τέτοιες δόσεις.
Οι επιστημονικές έρευνες για τις επιπτώσεις της ΒΡΑ στην υγεία, καθώς επίσης και η αξιολόγηση της επικινδυνότητας της ουσίας από αρμόδιες αρχές σε όλο τον κόσμο (π.χ. EFSA, AFFSA, NTP, USDA) συνεχίζονται, ενώ ο FDA θεωρεί ακίνδυνη την BPA στις συγκεντρώσεις στις οποίες περιέχεται στις πλαστικές συσκευασιες (4).  Ωστόσο, η αβεβαιότητα σχετικά με την ασφάλεια της χρήσης της BPA για την ανθρώπινη υγεία εξακολουθεί να υφίσταται αποτελώντας το βασικό λόγο για την πρόσφατη απαγόρευση της σε πλαστικά μπουκάλια βρεφικής διατροφής σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
•    Ανησυχητικά ευρήματα στις έρευνες προκύπτουν από πολύ χαμηλότερη έκθεση στην ουσία από το θεσμοθετημένο όριο ασφάλειας από την (ΕFSΑ), που είναι τα 0.05 mg BPA /kg σωματικού βάρους. Επιστήμονες από όλο τον κόσμο καλούν τις αρμόδιες αρχές να αναθεωρήσουν επί το αυστηρότερον τα όρια ασφαλείας της ουσίας αυτής ή και να την απαγορεύσουν ολοσχερώς.
•    Τα όρια ασφαλείας της BPA ορίζονται με βάση τοξικολογικά πειράματα που διεξάγονται σε πειραματόζωα τα οποία εκτίθενται σε ιδιαίτερα υψηλές δόσεις της εκάστοτε ουσίας. Με βάση αυτά τα στοιχεία εξάγεται και η πιθανή επίδραση στον άνθρωπο.
Παρ΄ όλα αυτά όμως αυτός ο τρόπος καθορισμού των ορίων είναι λανθασμένος διότι οι ενδοκρινικοί διαταράκτες όπως η ΒΡΑ μπορούν να προκαλέσουν ορμονικές διαταραχές στον οργανισμό ακόμη και σε απειροελάχιστες ποσότητες.

 

Τροποποίηση Κανονισμού του 2011 όσον αφορά στη χρήση της εν λόγω ουσίας σε πλαστικά υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. 

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2018/213 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12ης Φεβρουαρίου 2018 σχετικά με τη χρήση της δισφαινόλης Α σε βερνίκια και επιστρώσεις που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 10/2011 όσον αφορά τη χρήση της εν λόγω ουσίας σε πλαστικά υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1935/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2004, σχετικά με τα υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα και με την κατάργηση των οδηγιών 80/590/ΕΟΚ και 89/109/ΕΟΚ, και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχεία δ), ε), η), θ) και ι),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1) Η ουσία 2,2-δις(4-υδροξυφαινυλο)προπάνιο (CAS 0000080-05-7), γνωστή με την κοινή ονομασία δισφαινόλη Α («BPA»), χρησιμοποιείται για την παρασκευή ορισμένων υλικών και αντικειμένων που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα, όπως πολυκαρβονικά πλαστικά και εποξειδικές ρητίνες που χρησιμοποιούνται σε βερνίκια και επιστρώσεις. Η BPA μπορεί να μεταναστεύσει στα τρόφιμα από το υλικό ή το αντικείμενο με το οποίο βρίσκονται σε επαφή, με αποτέλεσμα την έκθεση των καταναλωτών των εν λόγω τροφίμων στην BPA.

2) Η χρήση της BPA ως μονομερούς για την παραγωγή πλαστικών υλικών και αντικειμένων έχει εγκριθεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 10/2011 της Επιτροπής. Η έγκριση υπόκειται σε όριο ειδικής μετανάστευσης (SML) 0,6 mg BPA ανά kg τροφίμου (mg/kg), με βάση προηγούμενη αξιολόγηση από την επιστημονική επιτροπή τροφίμων. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων («η Αρχή») επανεξέτασε τις επιστημονικές πληροφορίες και επικαιροποίησε τη γνώμη της σχετικά με την BPA το 2006, το 2008, το 2010 και το 2011. Η χρήση της εν λόγω ουσίας για την κατασκευή βρεφικών μπιμπερό από πολυκαρβονικό πλαστικό έχει απαγορευτεί βάσει της αρχής της προφύλαξης.

3) Ύστερα από τη δημοσίευση των επιστημονικών συμβουλών της σχετικά με τη BPA το 2011, η Αρχή επισήμανε ότι η εκτίμηση της έκθεσης στην ουσία, η οποία περιλαμβάνεται στη γνώμη που είχε εκδώσει το 2006, θα έπρεπε να επικαιρο­ποιηθεί με βάση νέα στοιχεία και ότι θα έπρεπε επίσης να διερευνηθεί η σημασία της διατροφικής έκθεσης στο πλαίσιο άλλων οδών έκθεσης. Η Αρχή αποφάσισε να προβεί σε πλήρη επαναξιολόγηση της BPA με βάση τα πλέον πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία. Το 2012, σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Αρχή ζήτησε από την επιστημονική ομάδα της για τα υλικά επαφής με τρόφιμα, τα ένζυμα, τις αρωματικές ύλες και τα βοηθητικά μέσα επεξεργασίας («CEF») να εκπονήσει επιστημονική γνώμη σχετικά με τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία που συνδέονται με την παρουσία της BPA στα τρόφιμα.

4) Στις 11 Δεκεμβρίου 2014 η Αρχή γνωμοδότησε, αφού εξέτασε τα διαθέσιμα στοιχεία και τις επιστημονικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν από το 2006 έως το 2012, καθώς και ορισμένες μελέτες που ήταν διαθέσιμες το 2013. Στην εν λόγω γνωμοδότηση, η Αρχή διαπίστωσε αλλαγές στο μέσο σχετικό βάρος των νεφρών σε μελέτη δύο γενεών σε ποντικούς ως κρίσιμο τελικό σημείο και υπολόγισε δόση αναφοράς (BMDL10) (κατώτερο όριο εμπιστοσύνης) ίση με 8 960 µg/kg σωματικού βάρους ανά ημέρα. Μπόρεσε να εφαρμόσει νέα τοξικοκινητικά δεδομένα, ώστε να είναι δυνατή η ακριβέστερη, ειδική για την ουσία, παρέκταση των δεδομένων από τα ζώα στον άνθρωπο, και προσδιόρισε μια ισοδύναμη δόση για τον άνθρωπο (HED) ίση με 609 µg/kg σωματικού βάρους ανά ημέρα. Η HED χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς για να καθοριστεί καθοδηγητική τιμή για τη BPA με γνώμονα την προστασία της υγείας.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1) «όριο ειδικής μετανάστευσης» (SΜL): η μέγιστη επιτρεπόμενη ποσότητα δεδομένης ουσίας που ελευθερώνεται από ένα υλικό ή αντικείμενο στα τρόφιμα ή στους προσομοιωτές τροφίμων·

2) «υλικά και αντικείμενα»: οποιαδήποτε υλικά ή αντικείμενα που εμπίπτουν σε μία από τις κατηγορίες που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1935/2004·

3) «βερνίκια» ή «επιστρώσεις»: υλικά ή αντικείμενα αποτελούμενα από ένα ή περισσότερα μη αυτοφερόμενα στρώματα που έχουν κατασκευαστεί με χρήση 2,2-δις(4-υδροξυφαινυλο)προπανίου («BPA»), τα οποία εφαρμόζονται σε ένα υλικό ή αντικείμενο με σκοπό να του προσδώσουν ειδικές ιδιότητες ή να βελτιώσουν τις τεχνικές του επιδόσεις.

Άρθρο 2

1. Η μετανάστευση του 2,2-δις(4-υδροξυφαινυλο)προπανίου («BPA») (αριθ. CAS 0000080-05-7) στη μάζα ή στην επιφάνεια των τροφίμων από βερνίκια και επιστρώσεις που εφαρμόζονται σε υλικά και αντικείμενα δεν υπερβαίνει το όριο ειδικής μετανάστευσης των 0,05 mg BPA ανά kg τροφίμου (mg/kg).

2. Κατά παρέκκλιση της παραγράφου 1, δεν επιτρέπεται η μετανάστευση BPA από βερνίκια ή επιστρώσεις που εφαρμόζονται σε υλικά και αντικείμενα τα οποία προορίζονται ειδικά να έρθουν σε επαφή με παρασκευάσματα για βρέφη και παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας, μεταποιημένα τρόφιμα με βάση τα δημητριακά, παιδικές τροφές, τρόφιμα για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς που παρασκευάζονται προς κάλυψη διατροφικών απαιτήσεων των βρεφών και μικρών παιδιών ή ροφήματα με βάση το γάλα και συναφή προϊόντα που προορίζονται ειδικά για μικρά παιδιά, όπως αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 609/2013.

Άρθρο 3

1. Για την επαλήθευση της συμμόρφωσης με το άρθρο 2 του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι κανόνες που ορίζονται στο άρθρο 11 παράγραφος 4, στο άρθρο 18 παράγραφοι 1, 2, 3, 6 και 7, στο παράρτημα III και στο παράρτημα V κεφάλαια 1, 2 και 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 10/2011.

2. Τα αποτελέσματα των δοκιμών που διεξάγονται στο πλαίσιο της διαδικασίας επαλήθευσης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 εκφράζονται σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 17 παράγραφοι 1 έως 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 10/2011.

Άρθρο 4

1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1935/2004, οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων εξασφαλίζουν ότι τα βερνικωμένα ή επιστρωμένα υλικά και αντικείμενα συνοδεύονται από γραπτή δήλωση συμμόρφωσης, η οποία περιέχει τις πληροφορίες που προβλέπονται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού. Η δήλωση αυτή πρέπει να είναι διαθέσιμη σε όλα τα στάδια της κατασκευής, μεταποίησης και διανομής εκτός από την πώληση στον τελικό καταναλωτή.

2. Η γραπτή δήλωση επιτρέπει τον εύκολο προσδιορισμό των υλικών και αντικειμένων, βερνικωμένων ή επιστρωμένων, για τα οποία ισχύει. Η εν λόγω γραπτή δήλωση ανανεώνεται για να λαμβάνονται υπόψη οι τυχόν μεταβολές των επιπέδων μετανά­στευσης από το βερνίκι ή την επίστρωση που έχει εφαρμοστεί στα υλικά και αντικείμενα.

3. Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων, κατόπιν αιτήματος αρμόδιας εθνικής αρχής, καθιστούν διαθέσιμα τα κατάλληλα δικαιολο­γητικά που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με τη γραπτή δήλωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1. Τα δικαιολογητικά αυτά παρέχονται χωρίς καθυστέρηση και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός 10 ημερών από την παραλαβή της αίτησης. Στην εν λόγω τεκμηρίωση περιλαμβάνονται οι συνθήκες και τα αποτελέσματα των δοκιμών, οι υπολογισμοί, συμπεριλαμβανομένης της μοντελοποίησης, άλλες αναλύσεις, καθώς και αποδεικτικά στοιχεία για την ασφάλεια ή επιχειρήματα προς απόδειξη της συμμόρφωσης.

Άρθρο 5

Το παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 10/2011 τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα II του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 6

Βερνικωμένα ή επιστρωμένα υλικά και αντικείμενα καθώς και πλαστικά υλικά και αντικείμενα τα οποία έχουν διατεθεί νομίμως στην αγορά πριν από τις 6 Σεπτεμβρίου 2018 μπορούν να παραμείνουν στην αγορά έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα.

Άρθρο 7

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από τις 6 Σεπτεμβρίου 2018.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 12 Φεβρουαρίου 2018.

Για την Επιτροπή
Ο Πρόεδρος
Jean-Claude JUNCKER

Οδηγίες Ασφαλείας

Η  ΒΡΑ βρίσκεται σε πολλά προϊόντα καθημερινής χρήσης (5)
•    Αποφύγετε κατά το δυνατόν τα πλαστικά στην καθημερινότητά σας.
•    Προσπαθείτε να χρησιμοποιείτε γυάλινα μπιμπερό.
•    Αποφύγετε να θερμαίνετε δοχεία από BPA (πολυκαρβονικά) πλαστικά σε φούρνο μικροκυμάτων.
•    Μη βάζετε ζεστό νερό ή γάλα σε μπιμπερό που είναι φτιαγμένο από BPA (πολυκαρβονικά) πλαστικά.
•    Μη βάζετε ζεστό καφέ και άλλα ροφήματα σε πλαστικό κύπελλο.
•    Να αποφεύγουμε να περιτυλίγουμε τρόφιμα με εύκαμπτες μεμβράνες από PVC. Η μετανάστευση της BPA ευνοείται ακόμη περισσότερο όταν το περιεχόμενο της πλαστικής συσκευασίας είναι λιπαρό.
•    Να μην αποθηκεύουμε σε πλαστικά μπουκάλια οινοπνευματώδη ποτά με περιεκτικότητα σε αλκοόλ πάνω από 10% - 12%.
•    Να επιλέγουμε χυμούς και γάλα σε χάρτινες συσκευασίες και όχι σε πλαστικά μπουκάλια.
•    Να αγοράζουμε λάδι σε γυάλινες φιάλες και όχι σε πλαστικές συσκευασίες. Το γυαλί είναι χημικά αδρανές και δεν επηρεάζεται από τη θερμοκρασία των τροφίμων - θεωρείται το ασφαλέστερο υλικό συσκευασίας.

Πηγές

 

Τι μπορείτε να αναμένετε

  • Αποτελεσματικότητα
  • Ασφάλεια
  • Ταχύτητα
  • Γραμματειακή υποστήριξη

Οι δεξιότητες μας

Συνεχής εκπαιδεύση προσωπικού στις τελευταίες τεχνολογίες διαχείρισης παρασίτων

Γνώμες Πελατών

ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΕΣΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ

 

Μανώλης Κ., 2015-10-12
περισσότερα